Reviews Twelve Bass Tunes

Hernâni Faustino é uma daquelas pessoas que parece ter descoberto o dom da ubiquidade, tão vasta e frequente é a sua presença em palcos e estúdios nos mais diversos contextos da nossa cena jazz e de música improvisada e criativa. Depois de um arranque de carreira como baixista eléctrico dos pós-punks K4 Quadrado Azul, Hernâni desligou-se da electricidade, aprendeu sozinho a domar o contrabaixo e traçou um caminho próprio tendo, nos últimos 15 anos, deixado a sua marca em colectivos como a Variable Geometry Orchestra ou em múltiplos ensembles em que se cruzou com gente como Gabriel Ferrandini, Nuno Rebelo, Ernesto Rodrigues, Luís Lopes, Rodrigo Amado, Luís Vicente ou, entre vários outros artistas, Carlos Zíngaro, Sei Miguel e José Lencastre. Também fundou (e orienta os destinos d’) os RED trio, prolífica célula criativa que leva uma década de intensa actividade discográfica e de palco. Ou seja, Hernâni Faustino tem-se mantido ocupado. Mas ainda não se lhe conhecia registo em solo absoluto. Acontece agora com este Twelve Bass Tunes.

Neste contexto musical, os trabalhos em solo absoluto tendem a ser exercícios de estudo ou demonstração das capacidades dos diferentes instrumentos, valorizando-se a técnica interpretativa, claro, mas também a amplitude de recursos usados, a expressividade e as abordagens mais inventivas às diferentes “ferramentas”. Em Twelve Bass Tunes deve começar-se por se valorizar algo que é tão importante nos domínios do jazz, o “som” do próprio músico. Nesta belíssima e transparente gravação de Joaquim Monte efectuada no histórico estúdio Namouche, essa característica é sublimada, revelando-se em toda a sua plenitude esse “som” tão distinto de Faustino: fundo, de tons sépia, aproveitando ao máximo as características tonais particulares da madeira do seu instrumento. E com um recorte emocional muito próprio, algo que sempre pareceu importante nos diferentes projectos em que participa. Habituado a tocar com músicos com sólidos estudos formais, percebe-se que Faustino vem de outro lugar, não menos importante ou válido, apenas diferente. E essa diferença vale-lhe a forma original como construiu uma “voz” única no contrabaixo.

Neste álbum, Faustino não apenas confirma todas as qualidades que há muito lhe são apontadas, como prova ser um válido compositor (“Azulão”, peça interpretada com arco, é um bom exemplo de uma peça com alma “folk” que poderia ser vestida com mais “cores” e de repente até ser canção) e um mestre na tradução de emoções com o seu instrumento, facto que talvez ajude a explicar a brevidade das faixas aqui reunidas. Capaz de gerar pulsos firmes (como em “Eia Eia”) ou de largar a Terra e partir em direcção ao mais profundo espaço abstracto (como na intrigante “Tríptico da Virgem de Lamego”), este contrabaixista não é, definitivamente, mero acompanhante condenado a ser apenas “team player”, mas um autor de direito próprio, um líder da sua própria imaginação e um Músico (assim mesmo, com maiúscula) plenamente formado que entende que só precisa de se comprometer com a sua própria visão da arte. Chega. E sobra. Rui Miguel Abreu 

 

_____________________________

 

O baixista português Hernâni Faustino é um nome bem conhecido por todos os que acompanham a free music contemporânea, sendo uma das vozes do excepcional Red Trio. Neste seu primeiro álbum solista, Faustino apresenta 12 peças suas. É interessante vê-lo nesta posição sempre difícil de estar só, criando sem a possibilidade estimulativa do diálogo. O músico começou tocando baixo elétrico em banda de rock e aprendeu o contrabaixo acústico de forma autodidata. É louvável que tenha decidido gravar neste formato a esta altura de sua carreira, quando já domina seu instrumento de forma precisa, munido de ampla gama de ideias. Twelve Bass Tunes foi gravado em janeiro de 2020 no Namouche Studios (Lisboa). Fabricio Vieira 

 

____________________________

 

It may come as a bit of surprise to learn Twelve Bass Tunes is the first solo recording by Portuguese musician Hernâni Faustino. Having already been heard as the anchor in the stellar RED Trio, Rodrigo Amado‘s Wire Quartet, Jose Lencastre‘s Nau Quartet and with musicians such as Lotte Anker, Jon Irabagon and Ernesto Rodrigues, to name just a few, this solo outing is long overdue.
The twelve tracks, recorded in January 2020, are each unique short stories that use all the tools Faustino has developed as an improvising musician. “Sequência” opens with notes plucked and left to reverberate against taut strings before moving onto a bowed passage that bristles with energy. The resonance he draws on with a piece like “Madrigal” calls to mind another bassist, William Parker, with Faustino’s ability to draw from a blues-drenched gospel sound. He can also create an eruption of sound: “Triptico da Virgem de Lamego” opens with a bowed mayhem which transitions into weighty sawed sounds. His technique is on display throughout. “Serra das Meadas” is marked by speed and nimble fingers. Same with “EIA EIA,” which showcases herculean strength and control. The final track, “Com Vénus,” growls with bowed notes and tapping sounds that expand into an ominous sound that creaks and rattles not unlike a wooden boat at sea. Each of Faustino’s short stories are well worth wading into. Mark Corroto

____________________________

 

Um dos mais belos álbuns que ouvi nos últimos tempos, o novíssimo (primeiro em nome próprio, finalmente! – diga-se, depois de tantos e tantos fabulosos projectos com outros músicos) ‘twelve bass tunes’ do já lendário Hernâni Faustino. a poesia aqui – doze peças como o título indica – escreve-se com o seu (já inseparável) contrabaixo, e ouvimo-lo ora nocturno, ora matinal, ora festivo, ora melancólico, ora irrequieto, ora minimal… uma belíssima banda-sonora para os dias quentes e ainda melhor para os dias frios. acrescento só a excelsa produção do disco, de um nome não menos lendário, Sei Miguel. vale muito bem a pena ‘viajar’ nesta magnífica obra. Paulo Nunes 

 

____________________________

 

Bandcamp says: “After taking up the double bass, Hernâni Faustino played and collaborated in a variety of contexts, such as rhythm sections or chamber music. He formed the RED trio and played all over Portugal, Europe and the USA.He won awards for the best debut records on All About Jazz, with the Nobuyasu Furuya Trio “Bendowa” and RED trio debut cd. All About Jazz also put RED trio + Nate Wooley concert in New York on the list“best of the year”.”

As far as I understand this is the first solo album of my friend. And it is amazing, fantastic, and gods know what. Hernâni plays 12 track of short length, showing all of his abilities and talents. The opening “Sequência”is a good example. My favorites are “Pertença do gato grande” and “Azulão”, bur frankly speaking all tracks are very beautiful and touching. Maciel Lewenstein 

____________________________

 

We know Hernâni Faustino probably best from the wonderful RED trio and many other ensembles. Type his name in the search engine on our blog and you’d be suprised how many albums show up. Primarily self-taught, Faustino’s has his own approach, combining a natural lyricism with an equally natural sense of creating anticipation. The twelve pieces he serves us are quite intimate, with such a good production quality that you feel real close to the music, as if he’s playing next to you. The pieces are varied, with slowly built narratives revolving around silence (as in Pertença Do Gato Grande), more abrasive and exploratory tracks (as in Luar) or the dark Com Venus. One of Faustino’s greatest strengths is his capacity to build tension in every piece.

This is his first solo album. Stef Gijssels 

 

____________________________

 

Prolific Portuguese, Lisbon-based double bass player Hernâni Faustino is known from the RED trio and his collaborations with Nate Wooley, Lotte Anker and fellow-Portuguese musicians like Rodrigo Amado, Sei Miguel and Ernesto Rodrigues. He is also one of the founders of the cooperative label Phonogram Unit. Twelve Bass Tunes is Faustino’s debut solo album and it was recorded at Namouche Studios in Lisbon in January 2020. The album surveys the full spectrum of the techniques and extended techniques of the self-taught Faustino. He is an agile and expressive improviser and a spontaneous composer who knows how to tell suggestive stories, equipped with impressive physical energy, and authoritative sound of his own. Eyal Hareuveni

___________________________

 

Twelve Bass Tunes é o disco de estreia do Hernâni Faustino a solo. 

12 temas, 12 histórias.

Entro em sequência determinada que este disco a solo do Hernâni me irá fazer ficar rendida. E em madrigal desarma-me. O Hernâni é um músico incrível que faz com que consigamos sentir a profundida do seu contrabaixo e a intensidade das suas respirações.

O fio condutor do disco é harmonioso, divinalmente bem conseguido. O ofício é difícil de descrever. É conturbado,e deixa a porta aberta para o Tríptico da Virgem de Lamego. Esta é uma das melhores malhas deste disco. O deixar soar, o deixar respirar, o ambiente. Quem acompanha o seu percurso sabe a entrega deste músico a cada desafio em que se envolve. Este solo é, talvez, um dos maiores desafios da sua carreira. Sozinho, sem redes nem artifícios, despido, transparente.

É para esta imagem da nudez do músico, da nudez da sua entrega que o Tríptico da Virgem de Lamego me leva. Voltamos à azáfama num modo justo e o meu pensamento deriva para o Sei Miguel. Produtor neste disco, músico exemplar, ouvido afinado e gosto apurado. Não imagino ninguém melhor para estar ao lado do Hernâni neste disco enquanto produtor.

Deixo que o ouvido continue atento. Deixo que o solo siga o seu rumo, sem tentar entender intenções, sem tentar decifrar porquês, sem querer saber a história. Crio a minha própria história. Por vezes mais triste e melancólica, outras mais assertiva e determinada. É uma história construída segundo a segundo, corda a corda. O arco que percorre as cordas é onde mantenho o foco.

Saltito em luar, experimento manter-me sem procurar o que virá a seguir até chegar a EIA EIA. Ritmada e cheia de groove decido olhar para o alinhamento e, talvez pelo nome, espero por com Vénus: o Hernâni fecha o disco com aquela que é, na minha opinião, a melhor malha. Intensa, pesada, sublime e sexy.

Uma linguagem própria, um fio condutor irrepreensível, um disco pelo qual ansiava. Na lista de 2021 sem margem para dúvidas. E a editora é cada vez mais promissora: a Phonogram Unit começa a dar cada vez mais passos interessantes. Margarida Azevedo 

___________________________

 

Hernâni Faustino is misschien wel de centrale Portugese bassist van het voorbije decennium. Zonder grootspraak of effectbejag is hij uitgegroeid tot een van de meest alomtegenwoordige, veelzijdige en gerespecteerde bassisten van de Portugese improvisatie. Oprichter van o.m. het RED trio, voortdurend op avontuur in de zone tussen (free) jazz, vrije improvisatie, elektroakoestische oorden of potige experimenten, actief in talloze ad hoc- groepen, maar intussen ook alweer het basanker van Rodrigo Amado’s Refraction Quartet. Hij is het typevoorbeeld van de onbaatzuchtige

meester, die zich steeds ten dienste stelt van de muziek en er steeds ook in slaagt om die met zijn collega’s naar een hoger niveau te tillen.

Twelve Bass Tunes is dan ook een uniek geval in zijn discografie, met een titel die het eigenlijk allemaal samenvat. In twaalf stukken – allemaal tussen twee en vier minuten lang – geeft Faustino een inkijk in zijn aanpak. De stukken voelen vrij geïmproviseerd aan, maar zijn ook meer dan onsamenhangende schetsen. Ze hebben allemaal een specifieke insteek, keren terug naar enkele kernideeën en vormen samen onderdeel van een coherent totaalpakket waarbij de puurheid centraal staat. Hier geen gimmicks of uitsloverij, maar een relatief sober zelfportret in twaalf delen.

Je hoeft je ook niet te verwachten aan excentrieke effecten of een poging om nieuwe klanken te ontfutselen aan de bas. Die kan hier gewoon resoneren en ademen via kordate grepen, lyrische aanzetten en variaties. En dat volstaat, want je beweegt samen met Faustino mee van pastorale dromerijen naar krachtig gepluk en zinderend strijkstokwerk. Nu eens door stug te hameren op een simpel idee en dan weer door de deur open te zetten naar andere mogelijkheden. De stuwende, soms zelfs bepalende rol van Faustino binnen een improviserend collectief wordt hier natuurlijk wat vernauwd naar zijn – doorgaans erg fysieke – benadering van hout, snaren en strijkstok binnen stukken die aanvoelen als études, maar de expressieve kracht en standvastige persoonlijkheid, die blijft overeind. Guy Peters 

 

______________________________

 

Het doet goed te constateren dat de contrabas in de loop der jaren een steeds prominentere rol is gaan spelen in de muziekwereld, en dan vooral in de vrije improvisatie en freejazz. Waar het instrument voorheen niet echt als een solo-instrument werd gezien, daar heb je tegenwoordig contrabassolo-albums in alle soorten en maten. Peter Kowald bracht al in 1995 de mijlpaal Was Da Ist uit en als je die plaat nu beluistert, zou je niet zeggen dat het solo-album al meer dan 25 jaar oud is.

Moderne contrabassisten maken gebruik van moderne technieken en daarmee wordt het klankenarsenaal dat uit het grote instrument kan worden getoverd enorm uitgebreid. Daarnaast kan het instrument worden geprepareerd, zoals de Poolse bassist Wojtek Traczyk vorig jaar deed op zijn sublieme album Runo. Dat het maken van moderne vrije improvisatie echter niet hoeft te betekenen dat je je instrument op allerhande wijze (elektronisch of akoestisch) bewerkt, bewees onlangs de Nederlandse bassist Dion Nijland, die met I Play Me een album maakte dat aangenaam wegluistert en ondertussen genoeg kleine details, stekeligheden of anderszins opvallende klanken bevat om de meer experimenteel ingestelde luisteraar over de streep te trekken. Ook Gonçalo Almeida, doorgaans niet vies van het gebruik van effecten, koos op zijn begin dit jaar verschenen solo-album Monólogos a Dois voor een vrij conventionele aanpak, wat zijn buitengewone ideeënrijkdom allerminst schaadde.

Er is dus veel mogelijk met de contrabas als solo-instrument, zoals ook blijkt uit de onlangs verschenen soloplaat van de Portugese bassist Hernâni Faustino, die de eenvoudige titel Twelve Bass Tunes heeft gekregen. Faustino is een muzikant die onder andere lid is van het befaamde RED Trio, van het grote Variable Geometry Orchestra en van STAUB Quartet, Uivo Zebra, Suspensão en het Hamar Trio. Daarnaast bracht hij muziek uit met onder meer Lotte Anker, Rodrigo Pinheiro, Albert Cirera, Yedo Gibson, Luís Lopes, Vasco Furtado en Vasco Trilla.

Op Twelve Bass Tunes toont Faustino zich een begenadigd solist, die spontaan improviseert maar met een duidelijk idee, waardoor allerminst sprake is van doelloos gefröbel of lange exercities. De stukken op het album zijn compact en geven een inkijkje in waar de contrabassist toe in staat is. Als solist is Faustino enigszins te vergelijken met zijn landgenoot Rodrigo Amado. Ja, dat is een saxofonist. De voornaamste overeenkomst is dat Faustino op zijn soloplaat jazz maakt die avant-gardistische en experimentele trekken mag vertonen, zonder dat aan de basis van het spel op het instrument wordt getornd. Net als Amado doet op zijn tenorsax.

Ook het prachtige timbre heeft Faustino (op zijn eigen manier) gemeen met Amado. De bas van de Portugees heeft een mooie diepe en ronde klank en Faustino beschuldigt zich niet aan opzichtig krassen of het uitbreiden van zijn klankenarsenaal door andere onderdelen van het instrument dan de snaren als hoofdspeelobject te gebruiken. Daardoor komt het album in al zijn verscheidenheid als een eenheid over en daarmee heeft deze muzikant een eigen gezicht. De improvisaties zijn speels met een serieuze toon. De ruimte waarin het album is opgenomen, Namouche Studios in Lissabon, klinkt als het ware mee in de muziek, die dichtbij klinkt, alsof je er als luisteraar bovenop zit.

In opener ‘Sequência’ horen we Faustino van een robuuste kant. Hij plukt en strijkt behoorlijk hard, maar niet zonder de toon van de klankkast uit het oog te verliezen. Mooi is het stuk waarin de bassist gestreken en geplukt spel combineert. Dat het instrument door slechts het sporadisch aanslaan van de snaren al zijn prachtige sound laat horen, wordt bewezen met het eerste gedeelte van ‘Madrigal’, waarin ook het melodische element naar voren komt. Je zou het zowaar een lied kunnen noemen. De tonen klinken fraai lang door. Beheersing en het loslaten daarvan komen aan bod in het dynamische ‘O Officio’.

Mooi is hoe afgeknepen en lang doorklinkende tonen worden gecombineerd in ‘Um Modo Justo’, en dat in een behoorlijk snel tempo. Daar staat het langzame en gevoelvolle ‘Serra das Meadas’ tegenover, waarin de bassist echter steeds meer borsteligheden verwerkt. Levendigheid is troef in ‘EIA EIA’, waar ‘Azulão’ juist stemmiger ingekleurd is. Bijzonder is ook hoe Fraustino zijn bas zachtjes laat ronken (je kunt ook zeggen snurken) in afsluiter ‘Com Vénus’, om van daaruit zijn muzikale verkenningen vorm te geven.

Zo heeft elk stuk op het album zijn herkenningspunten en structuur, waardoor je als luisteraar niet verdwaald raakt in een wirwar van klanken. Faustino gebruikt soms de achterkant van zijn strijkstok om op de snaren te slaan, zoals in ‘Luar’, maar dat doet hij niet om onconventioneel te doen maar omdat het idee, de improvisatie van dat moment erom vraagt. Rust en onrust zijn beiden aanwezig in de stukken, gedoseerd en steeds met gevoel gespeeld. Het technisch kunnen van de bassist staat buiten kijf, maar het gaat de muzikant niet om techniek maar om het overbrengen van zijn impressies en om spontaan musicerend gemoedsbewegingen teweeg te brengen. Elk stuk is een korte vertelling en Faustino heeft muzikaal heel veel te vertellen. Het blijft vast niet bij deze ene soloplaat. Gert Derkx 

_________________________________

Portuguese double bass player, probably best known for RED trio, but has a fair number of side credits, including work with Rodrigo Amado and José Lencastre. Solo bass, as advertised, the format limited as usual, but his execution thoughtful as ever. Tom Hull

_________________________________

 

Zgodnie z wcześniejszym anonsem improwizowana podroż kolejnego kontrabasisty, Portugalczyka Hernaniego Faustino, definitywnie przywróci nas do świata właściwie słyszących! Bardziej tradycyjna w formie i treści, ale nawet o włos niemniej frapująca! Dwanaście improwizacji, trwających niespełna 40 minut, powstało w najsłynniejszym studiu nagraniowym Lizbony, Namouche, w styczniu ubiegłego roku.

Muzyk stosuje na swojej pierwszej solowej płycie (lepiej późno niż wcale!) wszelkie dostępne sposoby gry na dużym instrumencie strunowym, ale nie przesadza z nadmiernymi preparacjami i absolutnie nie ma zamiaru dokonywać jakiejkolwiek rewolucji w tym zakresie. Na ogół stosuje technikę pizzicato, którą incydentalnie łączy w jednej improwizacji z techniką arco (jak choćby w części dziewiątej). Grywa spokojnie, grywa też nerwowo, czasami delikatnie pląsa, z rzadka galopuje. Czuć w tej grze rasowego jazzowego kontrabasistę, ale chwilami muzyk skory jest także pokazać nam swój rockowy, w jego przypadku jakże korzenny, sznyt emocjonalny (choćby w utworze trzecim). A wszystkie dostępne metody gry stosuje w utworze otwarcia, który zdaje się być małym przeglądem jego artystycznego portfolio.

Definitywnie najciekawiej dzieje się w improwizacjach, w których muzyk pracuje wytrwale smyczkiem. W części czwartej jego smyczek zgrzyta zębami, pracuje w trybie minimalistycznym, ale nie unika też skowyczących, pięknych zaśpiewów – zmysłowy post-barok w postaci klinicznej! W części szóstej smyczek delikatnie frazuje i czeka na echo, które uroczo komentuje zagrane przez artystę dźwięki. Improwizacja pachnie średniowieczem, stylową muzyką dawną. W części siódmej smyczek skacze po strunach i buduje całkiem perkusjonalną ekspozycję. Wreszcie finałowa, dwunasta improwizacja – piękny deep bowed bass, którego dźwięk dociera do nas z głębokiej krypty. Ecstatic slow motion dance to the end! Andrzej Nowak 

_________________________________

Someone who envolved from playing electric bass in rock bands to creative music with the likes of Carlso Zíngaro is Portuguese bassist Hernãni Faustino. His work is characterized by a deep dark tone wich he displays throughout Twelve Bass Tunes (Phonogram Unit PU5CD phonogramunit.com). While the percussiveness ans power he lays out link him to jazz stylist like mingus and Ray Brown, his upper register echoes and col legno vibrations and recoils show that he’s firmly attuned to 21st-century improv. In fact, the first sound on Sequência , teh cd’s opening track, is a buried bomb-shelter thick strum. But soon powerful string pulls give away to an agile up-and-down theme projected with guilotine-sharp slices before returning to squeaky friction. This ortodox-offbeat dichtomy plays out during most of the other 11 bagatelles with some tracks as melodious as if they were being vocalized by an operatic bass and others dedicated to string experiments. While rappeling along the string set on a track like Triptico da Virgem de Lamego for instance, Faustino extends his multiphonic expression with thrust that sound as if he’s also digging into the instrument’s wooden body. He can also double and triple string stop at teh same time as he speeds up the exposition as on Co’ os Olhos deepening and darkning them as it envolves. At lento and adagio tempos he can outline the timbre of each string as he touches it as on Pertença do Gato Grande, yet subtle elevant to reverberating andante lines before the conclusion. Even a rare move to arco playing on Serra das Meadas mates expressive with torqued pressure as he emphasizes bridge-centred tones. Concurrently nearly every note sounded comes out balanced and well-rounded as his multi-string and atmospheric asides are firmly grounded with straight-ahead and carefully measure plucks. Ken Waxman